Hijyenik Tesisat Çözümleri

  • Blog
  • Hijyenik Tesisat Çözümleri
Hijyenik Tesisat Çözümleri
Paylaş

Hijyenik Tesisat Çözümleri

İçindekiler

Hijyenik Proses Borulama Tasarımında Hangi Kriterler Dikkate Alınır?

Hijyenik proses borulama, gıda, içecek, süt ürünleri ve ilaç gibi üretim süreçlerinde ürünün veya proses akışkanının uygun koşullarda taşınmasını sağlayan borulama sistemidir. Bu sistemler, bina içme suyu veya genel mekanik tesisatlardan farklı olarak ürünle temas eden yüzeylerin temizlenebilirliği, drenajı ve proses koşulları dikkate alınarak tasarlanır.

Bir hijyenik borulama projesinde yalnızca boru çapının belirlenmesi yeterli değildir. Proses akışkanının özellikleri, çalışma sıcaklığı ve basıncı, debi, boru güzergâhı, vana ve ekipman bağlantıları, temizlik yöntemi ve drenaj gereksinimleri birlikte değerlendirilmelidir.

Tasarım sırasında özellikle temizlik sıvısının hatta ulaşamadığı bölgelerin azaltılması, uygun drenajın sağlanması ve ürün akışının gereksiz şekilde kesintiye uğramaması hedeflenir. Bu nedenle borulama geometrisi, yalnızca montaj kolaylığı açısından değil, prosesin işletme ve temizlik koşulları açısından da ele alınmalıdır.

Hijyenik Borulamada Malzeme ve Yüzey Seçimi Nasıl Yapılır?

Hijyenik proses borulamalarında malzeme seçimi; proses akışkanının kimyasal özellikleri, çalışma sıcaklığı, basınç, temizlik kimyasalları ve kullanım koşullarına göre yapılmalıdır. Borunun yanı sıra vana, fitting, conta ve diğer bağlantı elemanlarının da prosesle uyumlu olması gerekir.

AISI 304 ve AISI 316L paslanmaz çelik, hijyenik proses uygulamalarında yaygın olarak kullanılan malzemelerdendir. AISI 316L, özellikle daha yüksek korozyon dayanımının gerekli olduğu veya proses koşullarının 304 kalite için uygun olmadığı uygulamalarda değerlendirilebilir. Ancak malzeme seçimi her proje için proses şartlarına göre yapılmalıdır.

Borunun yalnızca paslanmaz çelik olması hijyenik tasarım açısından tek başına yeterli değildir. İç yüzey kalitesi, yüzey pürüzlülüğü, kaynak bölgeleri ve bağlantı geometrisi de birlikte değerlendirilmelidir. Yüzey özellikleri, ürünün niteliği ve temizlik prosedürüne bağlı olarak ilgili proje şartnamesinde tanımlanabilir.

Conta ve bağlantı elemanlarının seçiminde de proses sıcaklığı, basınç, kimyasal temizlik koşulları ve ürünle temas gereksinimleri dikkate alınmalıdır. Böylece borulama sisteminin tüm bileşenleri aynı hijyenik tasarım yaklaşımı içerisinde değerlendirilebilir.

ASME BPE, DIN 11850 ve EHEDG Hijyenik Borulamada Nasıl Kullanılır?

Hijyenik proses borulamalarında kullanılacak standartlar, tesisin faaliyet alanına ve projenin teknik gereksinimlerine göre belirlenir. Bu nedenle her hijyenik borulama sistemi için tek bir standardın zorunlu olduğu şeklinde genel bir yaklaşım doğru değildir.

ASME BPE, özellikle ilaç, biyoproses ve yüksek hijyen gereksinimi bulunan uygulamalarda borulama ve ekipman tasarımı, malzeme, yüzey özellikleri, bağlantılar ve temizlenebilirlik açısından önemli bir teknik referanstır.

DIN 11850, hijyenik borulara yönelik kullanılan standartlardan biridir. Boru ve bağlantı bileşenlerinin boyutları ve teknik özellikleri açısından ilgili uygulamalarda referans alınabilir. Projenin kapsamına göre DIN 11866 gibi ilgili standartlar da boru ve bağlantı elemanlarının seçimi ve tasarımında dikkate alınabilir.

EHEDG ise hijyenik ekipman ve proses tasarımında temizlenebilirlik, drenaj ve hijyenik konstrüksiyon gibi konularda teknik rehberlik sağlayan önemli bir kaynaktır. Uygulanacak standart ve teknik kriterler; prosesin niteliği, müşteri şartnamesi ve tesisin gereksinimleri doğrultusunda belirlenmelidir.

Dead-Leg ve Boru Eğimi Hijyenik Borulama İçin Neden Önemlidir?

Dead-leg (ölü bacak), boru hattında ana akıştan yeterince yararlanamayan ve proses veya temizlik akışkanının durgun kalabileceği bağlantı veya uzantıları ifade eder. Hijyenik borulama tasarımında bu bölgelerin kontrol edilmesi, hattın temizlenebilirliği açısından önemlidir.

Branşmanlar, vana bağlantıları, numune alma noktaları, enstrümantasyon bağlantıları ve ekipman giriş-çıkışları tasarlanırken gereksiz boru uzantılarından kaçınılmalıdır. Bağlantı geometrisi, ilgili proje standardı ve proses gereksinimleri doğrultusunda değerlendirilerek temizlik sıvısının ulaşamayacağı bölgelerin oluşması sınırlandırılmalıdır.

Boru hattının eğim ve drenaj yönünün doğru belirlenmesi de önemlidir. Uygun tasarım, proses sıvısının veya temizlik sıvısının hatta istenmeyen şekilde birikmesini azaltmaya yardımcı olur. Kullanılacak eğim değeri ise tüm sistemler için sabit değildir; boru çapı, proses, drenaj düzeni ve ilgili teknik şartnameye göre belirlenmelidir.

Bu nedenle eğim yalnızca montaj sırasında verilen fiziksel bir açı olarak değil, boru güzergâhının tasarım aşamasından itibaren ele alınması gereken bir kriter olarak değerlendirilmelidir.

CIP Sistemine Uygun Borulama Nasıl Tasarlanır?

CIP (Clean-in-Place / Yerinde Temizlik), proses ekipmanlarının ve boru hatlarının sökülmesine gerek kalmadan belirlenen temizlik çevrimi içerisinde temizlenmesini sağlayan bir yöntemdir. CIP uygulanacak sistemlerde borulama geometrisinin temizlik prosesini desteklemesi gerekir.

CIP tasarımında temizlik sıvısının ilgili boru hatlarına ve ekipman yüzeylerine ulaşabilmesi, yeterli akış koşullarının oluşturulması ve çevrim sonrasında sistemin uygun şekilde drenaj edilebilmesi değerlendirilir. Bu nedenle boru çapları, vana yerleşimi, hat güzergâhı, ekipman bağlantıları, eğimler ve drenaj noktaları birlikte ele alınmalıdır.

Temizlik çevrimindeki sıcaklık, süre, kimyasal konsantrasyon ve akış koşulları ise prosesin gereksinimlerine göre belirlenir. Kullanılan temizlik kimyasallarının boru, conta ve diğer ekipman malzemeleriyle uyumluluğu da değerlendirilmelidir.

CIP uygulanabilmesi için yalnızca bir temizlik ünitesinin bulunması yeterli değildir. Borulama sisteminin tasarımı, temizlik sıvısının ulaşımı ve sistemden uzaklaştırılması açısından CIP çevriminin gereksinimleriyle uyumlu olmalıdır.

Hijyenik proses borulama sistemi

Orbital Kaynak ve Hijyenik Boru Bağlantılarında Nelere Dikkat Edilir?

Hijyenik proses borulamalarında kaynak bölgeleri, borunun iç yüzey bütünlüğü ve temizlenebilirliği açısından kritik noktalardan biridir. Uygun olmayan kaynak uygulamaları; iç yüzeyde düzensizlik, çapak, renk değişimi veya temizlenmesi zor bölgelerin oluşmasına neden olabilir.

Orbital kaynak, paslanmaz çelik boruların kontrollü ve tekrarlanabilir şekilde birleştirilmesini sağlayan yöntemlerden biridir. Özellikle yüksek hijyen gereksinimi bulunan uygulamalarda kaynak parametrelerinin kontrol edilebilir olması, aynı tip bağlantılarda tutarlı sonuç elde edilmesine yardımcı olabilir.

Kaynak kalitesi yalnızca kullanılan kaynak yöntemiyle belirlenmez. Boru uçlarının hazırlanması, hizalama, kaynak parametreleri, koruyucu gaz uygulaması ve kaynak sonrası kontroller birlikte değerlendirilmelidir.

Projenin gerektirdiği durumlarda kaynak bölgelerinde yüzey işlemleri uygulanabilir. Amaç, boru iç yüzeyinin proses ve temizlik gereksinimleriyle uyumlu hale getirilmesidir. Kaynak sonrası uygulanacak kontrol ve yüzey işlemleri, ilgili proje standardına ve teknik şartnameye göre belirlenmelidir.

Hijyenik Proses Borulama Montajından Sonra Hangi Kontroller Yapılır?

Montaj tamamlandıktan sonra hijyenik proses borulama sisteminin proje ve proses gereksinimlerine uygunluğu kontrol edilmelidir. Kontrollerin kapsamı, sistemin kullanım amacı, tasarım koşulları ve teknik şartnameye göre değişebilir.

Bu kapsamda boru güzergâhı, bağlantılar, vana ve ekipman yerleşimi, kaynak bölgeleri, drenaj noktaları ve sızdırmazlık gibi konular incelenebilir. Projenin gerektirdiği durumlarda basınç veya sızdırmazlık testleri, kaynak kontrolleri ve diğer teknik doğrulamalar gerçekleştirilebilir.

CIP kullanılan sistemlerde ayrıca temizlik çevriminin tasarlanan hatlara uygun şekilde uygulanabildiği ve sistemin çevrim sonrasında yeterli şekilde drenaj edilebildiği değerlendirilmelidir. Böylece yalnızca montajın tamamlanması değil, borulama sisteminin öngörülen proses koşullarında çalışmaya hazır olması da kontrol edilir.

SS Proje Hijyenik Proses Borulama Çözümleri

SS Proje, hijyenik proses borulama uygulamalarında projenin teknik gereksinimlerine göre paslanmaz çelik boru hatları, hijyenik bağlantılar ve proses borulama detayları üzerinde çalışır. Tasarım ve uygulama aşamalarında proses koşulları, temizlik yöntemi ve ilgili teknik şartnameler dikkate alınır.

Özellikle gıda, içecek ve ilaç proseslerinde borulama sisteminin yalnızca akış sağlayan bir hat olarak değil; temizlenebilirlik, drenaj, yüzey kalitesi, kaynak ve bağlantı bütünlüğü açısından bir bütün olarak değerlendirilmesi gerekir.